บทเรียนที่ 10 – อุตุนิยมวิทยาสำหรับนักบินโดรน: ลม เมฆ และสภาพอากาศที่ควรหลีกเลี่ยง

บทเรียนที่ 10: อุตุนิยมวิทยาสำหรับนักบินโดรน

อุตุนิยมวิทยาเป็นหนึ่งในเนื้อหาที่ออกสอบ CAAT มากที่สุด และสำคัญที่สุดสำหรับความปลอดภัยในการบิน

1. ลมที่นักบินต้องรู้จัก

Surface Wind vs. Wind Aloft

ลมที่พื้นดินและลมที่ระดับบินโดรน (50–90 เมตร) อาจต่างกันมาก เนื่องจาก Friction Effect

• ระดับพื้น: ลมถูก Building, ต้นไม้ ชะลอความเร็ว
• ระดับบน: ลมเร็วและสม่ำเสมอกว่า
• เช็คด้วย Windy.com โดยดูที่ระดับ Surface และ 100m แยกกัน

Thermal Updraft

เกิดจากความแตกต่างอุณหภูมิพื้นผิว เช่น ทุ่งหญ้าร้อนกว่าป่า → ลมพัดขึ้น อันตรายสำหรับโดรนขนาดเล็กในช่วงบ่าย

Wind Shear

การเปลี่ยนแปลงทิศทางหรือความเร็วลมอย่างฉับพลันในระยะสั้น เกิดบ่อยในพายุฝนฟ้าคะนอง อันตรายมาก

2. ประเภทเมฆที่เกี่ยวข้อง

• Cumulus: เมฆก้อนฟ้าสวย แสดง Thermal Activity กำลังพัฒนา
• Cumulonimbus (CB): เมฆฝนฟ้าคะนอง สูงถึง 12 กม. มีฟ้าผ่า ลมแรง หลีกเลี่ยงในรัศมี 10 กม.
• Stratus: เมฆต่ำปกคลุม ลดทัศนวิสัย อาจทำ VLOS ยากหรือเป็นไปไม่ได้
• Fog (หมอก): ทัศนวิสัยต่ำกว่า 1 กม. ห้ามบิน

3. แอปพลิเคชันพยากรณ์อากาศ

• Windy.com: ดีที่สุดสำหรับนักบิน ดูลมในระดับความสูงต่างๆ, Precipitation, Cloud Cover
• Weather4D: เหมาะสำหรับนักบินมืออาชีพ แสดง METAR, TAF, SIGMET
• TMD App (กรมอุตุนิยมวิทยา): พยากรณ์อากาศไทยทางการ

4. สภาพอากาศที่ต้องหลีกเลี่ยง

• ลมเกิน 10 m/s (36 km/h) สำหรับโดรนทั่วไป
• ฝนตก — น้ำทำลายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
• ฟ้าคะนอง — ฟ้าผ่าจะโจมตีวัตถุที่อยู่สูง
• หมอกหนา — ทัศนวิสัยต่ำ VLOS เป็นไปไม่ได้
• อุณหภูมิต่ำกว่า 0°C — แบต LiPo หมดเร็วมาก อาจ drop แรงโดยไม่เตือน

5. การอ่าน METAR (Meteorological Aerodrome Report)

ตัวอย่าง: VTBD 121200Z 36010KT 9999 FEW030 32/22 Q1010 NOSIG

• VTBD: ICAO Code สนามบินดอนเมือง
• 121200Z: วันที่ 12, เวลา 12:00 UTC (19:00 น. ไทย)
• 36010KT: ลมจากทิศ 360° (เหนือ) ความเร็ว 10 นอต
• 9999: ทัศนวิสัย ≥ 10 กม.
• FEW030: เมฆ Few ที่ระดับ 3,000 ฟุต